Hér er sögu verksins, tilurð og tengingu við sveitarfélagið komið á framfæri.
Ferlið og val á verki
Árið 2024 auglýsti Dalabyggð eftir tillögum að frumhönnun á aðkomutákni sem bjóða myndi fólk velkomið í Búðardal. Um var að ræða verk sem staðsett yrði við innkomu í þorpið.
Tilgangur með því að auglýsa eftir hönnun var að fá fram tillögu sem best væri fallin til framkvæmdar. Það var samstarfshópur Dalabyggðar, Vegagerðarinnar og SSV sem fór með umsjón verkefnisins.
Þau sem hygðust senda inn tillögu voru beðin um að hafa m.a. eftirfarandi í huga:
Senda inn tillögu að frumhönnun ásamt útskýringu á verkinu og tengingu þess við sveitarfélagið. Krafa var gerð um að verkið þyldi íslenskt veðurfar, væri þannig endingargott og raunhæft í framkvæmd. Ekki voru gerðar frekari kröfur til efnisvals eða framsetningar.
Það voru fjórar ólíkar og skemmtilegar tillögur sem skiluðu sér en á endanum var ein valin sem þótti standa hinum framar að mati samstarfshópsins.
Tilkynnt var um valið á hátíðarhöldum 17. júní 2024. Formaður menningarmálanefndar Dalabyggðar, Þorgrímur Einar Guðbjartsson, kynnti verkið og upplýsti um höfund þess að því loknu.
Mynd af frumgerð sem hönnuður skilaði inn með tillögu sinni
Hönnuður og hönnun
Það er Svavar Garðarsson íbúi í Búðardal, ættaður frá Hríshóli í Reykhólasveit, sem hannaði aðkomutáknið og fer vel á því, því þáttur Svavars í því að fegra umhverfið í Búðardal í gegnum árin er ómetanlegur. Svavar var ekki viðstaddur hátíðarhöldin svo honum voru veitt verðlaun fyrir tillöguna síðar.
Þegar auglýst var eftir tillögum var tekið fram að starfshópurinn myndi fullvinna verkið með höfundi en Dalabyggð kosta fullvinnslu þess og eignast verkið að því loknu.
Svavar Garðarsson fékk verðlaun fyrir tillögu sína og skrifaði undir samning við Dalabyggð um eignarhald verksins og samstarf við útfærslu þess. Björn Bjarki Þorsteinsson sveitarstjóri veitti Svavari verðlaunin og skrifaði undir fyrir hönd Dalabyggðar.
Í kjölfarið fór höfundurinn í vinnu í samráði við sveitarfélagið við að finna aðila til að vinna verkið, finna því stað og aðra „praktíska“ þætti sem klára þurfti. Allt tók þetta tíma og einnig komu upp á verktíma aðrir þættir sem töfðu hver með sínum hætti uppsetningu verksins en nú er það komið á sinn stað og verður sýnilegt öllum þeim sem um þjóðveg 60 aka rétt sunnan við þéttbýlið í Búðardal á komandi tímum.
Smiður verksins er Sveinn Ragnarsson frá Svarfhóli í Geiradal og fylgdi þar forskrift frá hönnuði þess og Ari Jóhannesson á heiðurinn að steinhleðslu undir verkinu.
Hér má sjá Svein Ragnarsson smið verksins og Viðar Þór Ólafsson verkstjóra áhaldahúss Dalabyggðar við uppsetningu verksins.
Tenging verksins
Hér á eftir er sá texti sem höfundur skilaði inn til starfshópsins með tillögu sinni að aðkomutákni:
Keðjan sem myndar hring:
Samfélag sem saman stendur af mörgum sterkum hlekkjum, þeir mynda samfellda keðju sem umlykur sveitir og sællega byggð.
Vísar einnig til Gullna söguhringsins og margra viðkomustaða hans sem geyma sterka sögu.
Segl víkingaskipsins er sveigt til vesturs vegna vindsins sem stefnir því til Ameríku:
Seglið er eftirlíking af opinni bók, líkt og seglið bar víkingaskipið til Ameríku og fleiri staða þá ber bókin söguna um allan heim. Kápa bókarinnar er minning um sagnaritarann Sturlu Þórðarson frá Staðarhóli, sögusvið Íslendingasagna í Dölunum og Árna Magnússon handritasafnara fæddur á Kvennabrekku. Blaðsíðurnar í bókinni eru til minningar um ljóðskáld áður búsett hér eða sem hafa komið okkur á kortið.
Skáldin eru í stafrófsröð:
Björn Stefán Guðmundsson frá Reynikeldu
Hallgrímur Jónsson frá Ljárskógum
Jóhannes úr Kötlum
Jón Jónsson frá Ljárskógum
Stefán frá Hvítadal
Steinn Steinarr frá Miklagarði
Theodóra Thoroddsen fædd á Kvennabrekku
Þorsteinn Eggertsson textahöfundur
Víkingaskipið og ásýnd þess í heild:
Með víkingaskipinu er verið að minnast afreks Leifs Eiríkssonar frá því um árið 1000 þegar hann sigldi vestur um haf og fann það land sem hann nefndi Vínland. Aftur kemur hringlaga keðjan við sögu og táknar í því samhengi sterkan vilja og stóran sjóndeildarhring Leifs þegar hann leggur upp í þennan leiðangur.
Stallur undir víkingaskipið:
Víkingaskipið þarf að vera á stalli sem ber handbragð þess tíma, ytra útlit þarf að vera grjóthleðsla.
Efnisval:
Gert er ráð fyrir því að allt efni sé úr stáli og verði ryðgað á að líta, þó kemur til greina að blaðsíðurnar í bókinni verði úr þunnu reimargúmmíi.
Önnur mynd af frumgerð hönnuðar