Haustið hefur aldeilis gert vart við sig síðustu daga með öllum sínum fallegu litum. Síðustu vikur hafa verið líflegar í Dölunum, bæði hjá sveitarfélaginu og úti í samfélaginu þar sem haustverkin eru ríkjandi.
Ég fór ásamt Kristjáni verkefnastjóra hjá Dalabyggð í heimsókn í Brekkuskóg rétt ofan við Búðardal. Þar tók Jakob Kristjánsson, formaður Skógræktarfélags Dalasýslu, vel á móti okkur og sýndi okkur þá uppbyggingu sem félagið hefur staðið fyrir ásamt öflugum hópi sjálfboðaliða á undanförnum árum. Það var virkilega ánægjulegt að sjá hversu mikið hefur áunnist með samstilltu átaki og óeigingjörnu starfi fólks sem leggur sitt af mörkum til að efla útivistaraðstöðu og bæta umhverfið til hagsbóta fyrir íbúa og gesti. Nú stendur til að leggja göngustíg frá Búðardal upp í skóginn, þannig hægt verður að komast greiðlega á milli. Brekkuskógur er sannkölluð perla sem ber vitni um hvað hægt er að gera þegar kraftur samfélagsins sameinast um sameiginlegt verkefni.
Á fallegum haustmorgni heimsótti ég hjúkrunarheimilið Silfurtún. Þar heilsaði ég upp á starfsfólk og fór yfir starfsemina með deildarstjóranum Kristínu sem tók vel á móti mér. Jafnframt gafst tækifæri til að skoða húsnæðið og þær framkvæmdir sem sveitarfélagið hefur staðið fyrir í sumar en á síðustu mánuðum hefur hluti aðstöðunnar fengið uppliftingu. Það er mikilvægt að hlúa vel að þeirri aðstöðu sem við búum yfir og tryggja að bæði íbúar og starfsfólk njóti sem bestra aðstæðna til búsetu og starfa. Silfurtún er mikilvæg stofnun fyrir sveitarfélagið bæði sem vinnustaður og til að tryggja þjónustu fyrir íbúa á efri árum.
Framkvæmdastjórn DalaAuðs kom saman til fundar þar sem farið var yfir stöðu verkefnisins og næstu skref. Ljóst er að verkefnið nálgast lok sín í núverandi mynd og mun formlega ljúka um næstu áramót. Á næstunni verður haldinn íbúafundur þar sem farið verður yfir stöðu verkefnisins, árangur undanfarinna ára og rætt hvernig best verði tryggt að sá kraftur og sú þekking sem skapast hefur glatist ekki. Markmiðið er að byggja áfram á þeim góða grunni sem lagður hefur verið og þróa nýja verkefnaáætlun fyrir samfélagið. Samtök sveitarfélaga á Vesturlandi munu áfram vinna með Dalabyggð að eftirfylgni verkefnisins. Mikilvægt er að tryggja að árangursrík verkefni haldi áfram að þróast og að sókn í styrki, meðal annars úr Uppbyggingarsjóði Vesturlands og öðrum þróunarsjóðum, haldi áfram af fullum krafti.
Ég kom við í kaffibolla hjá fyrirsvarsmönnum hjúkrunarheimilisins Fellsenda. Þar tók Þóra hjúkrunarforstjóri ásamt starfsfólki vel á móti mér og áttum við mjög gott spjall um daglegt starf og rekstur heimilisins. Einnig heilsaði ég upp á heimilisköttinn Nonna sem mætti vinalegur á móti mér, alsæll og í góðu yfirlæti hjá heimilismönnum. Fellsendi gegnir mikilvægu hlutverki í samfélaginu okkar en þar eru tæplega 30 heimilismenn og um 40 störf í misjöfnu starfshlutfalli. Það skiptir máli að eiga reguleg og góð samskipti við fyrirsvarssmenn til að tryggja grunn að áframhaldandi góðu samstarfi.
Sveitarstjórnarfulltrúar, sveitarstjóri og starfsmenn Dalabyggðar áttu nýverið samráðsfund með svæðisstjóra og stjórnendum Vegagerðarinnar á Vestursvæði. Fundurinn var haldinn að frumkvæði sveitarstjórnar. M.a. staðfestu fulltrúar Vegargerðarinnar að fara eigi í útboð, sem fer vonandi fram síðar í þessum mánuði á Vestfjarðarvegi frá Erpstöðum að Haukadalsá. Einnig á að fara í annan fjölfarin kafla á Vestfjarðarvegi um Saurbæ en munu framkvæmdir á þeim hluta hefjast á þessu ári og ljúka árið 2027. Þá var staðan á Skógarstrandavegi rædd og allir sammála um að það sé mikið hagsmunamál að koma slitlagi á þá leið enda er gert ráð fyrir þeirri framkvæmd inni á núgildandi samgönguáætlun. Ákveðið var að stofna samráðshóp þar sem bæði eiga sæti fulltrúar frá Vegagerðinni og Dalabyggð til að vinna umferðaröryggisáætlun fyrir sveitarfélagið og eiga samráð um þau sameiginlegu uppbyggingarverkefni sem eru framundan.
Sveitarstjórn kom saman og hélt sinn fyrsta vinnufund vegna gerðar fjárhagsáætlunar fyrir árið 2027. Farið var ítarlega yfir stöðu fjármála sveitarfélagsins, framkvæmdir, rekstur og tækifæri. Jafnframt voru lagðar línur um forsendur áætlunargerðarinnar og ákveðið hvaða lykiltölur og viðmið skuli liggja til grundvallar vinnunni. Fundurinn var afar gagnlegur og markaði mikilvægt upphaf að fjárhagsáætlunarvinnu komandi mánaða. Áhersla var lögð á að tryggja ábyrga fjármálastjórn, skapa svigrúm til nauðsynlegra framkvæmda og viðhalda áfram öflugri þjónustu við íbúa sveitarfélagsins.
Ég kíkti í heimsókn til hjónanna Þórunnar Ólafsdóttur og Haralds Guðjónssonar sem hafa komið á fót nýsköpunarfyrirtækinu Dalahvítlauk á Neðri-Brekku. Þau hafa um árabil ræktað íslenskan hvítlauk með sjálfbærum aðferðum og byggt upp öfluga starfsemi sem hefur vakið verðskuldaða athygli. Auk fersks hvítlauks hafa þau þróað ýmsar hliðarafurðir, meðal annars hvítlaukssalt sem hefur notið mikilla vinsælda. Það var einstaklega fróðlegt að ganga með þeim um ræktunarsvæðið og fá innsýn í ræktunina, áskoranirnar og tækifærin sem felast í þessari spennandi matvælaframleiðslu.
Það er vart hægt að aka um sveitina án þess að koma við í söluskúrnum við Ásgarð. Þar má finna fjölbreytt úrval af vörum beint frá býli, meðal annars ferskt grænmeti, kjöt, ís og ýmsar aðrar afurðir úr héraði. Söluskúrinn er frábært dæmi um hvernig bein sala frá framleiðanda til neytanda skapar bæði verðmæti og aukna tengingu við uppruna matvælanna. Ég mæli eindregið með heimsókn fyrir alla sem eiga leið um svæðið. Og ef þið eigið ekki leið um, þá er vel þess virði að gera sér sérstaka ferð til að nálgast nýtt og ferskt hráefni beint frá framleiðendum.
Baldur Þórir kom til mín á fund þar sem við ræddum meðal annars aðstöðuna niðri við bryggjuna og þau tækifæri sem þar kunna að felast til framtíðar. Baldur sagði mér frá starfsemi Hvammsskeljar, sem hefur unnið að ræktun bláskeljar í Hvammsfirði og Breiðafirði. Starfsemin byggir á sjálfbærri nýtingu hreins sjávar og þeirra einstöku náttúruskilyrða sem Breiðafjörður hefur upp á að bjóða. Skelrækt er áhugaverð atvinnugrein sem getur skapað ný verðmæti í sveitarfélaginu, eflt matvælaframleiðslu og styrkt enn frekar fjölbreytni atvinnulífsins. Það var fróðlegt að fá innsýn í verkefnið og hlakka ég til að fara í heimsókn til þeirra við tækifæri.
Réttað var víða um sveitarfélagið síðustu helgi og það var greinilegt að ákveðin eftirvænting lá í loftinu. Ég fór ásamt tveimur sonum mínum, tengdadóttur, eiginmanni og cavalier-tíkinni minni Bríeti í tvær réttir, Gillastaðarétt og Fellsendarétt. Víða var margt um manninn og sauðféð og stemningin létt, hlý og skemmtileg. Það sem stóð þó sérstaklega upp úr var réttarkaffið í Fellsendarétt þar sem Kvenfélagið Fjóla sá um kaffiveitingar í notalegum réttarskúr á svæðinu. Skúrinn er einstaklega huggulega innréttaður og þar myndast hlýlegt andrúmsloft yfir kaffibolla og góðum kræsingum. Það var sannkallað veisluborð á boðstólum og gaman að sjá hversu vel kvenfélagið heldur utan um þessa mikilvægu hefð sem er órjúfanlegur hluti af réttarstemningunni. Takk kærlega fyrir okkur.
Eitt af því sem gerir réttirnar líka svo skemmtilegar er að þar gefst öllum handverksunnendum tækifæri til að virða fyrir sér glæsilegar lopapeysur í öllum mögulegum litum og mynstrum. Réttirnar eru þannig sannkölluð sýning á íslenskri lopapeysuhefð þar sem margar af fallegustu peysum landsins koma saman á einum stað. Hérna er Inga Oddviti Dalabyggðar í Skerðingsstaðarétt þar sem hún skartar fallegri peysu sem prjónuð er úr ull frá Urði Ullarvinnslunni sem er fyrirtæki sem hún stofnaði sjálf og rekið er í fjárhúsum frá árinu 1954 að Rauðbarðarholti. Hafa þau aðallega framleitt garn úr lambsull með eftirtektarverðum árangri en hugmyndin kviknaði einmitt í Skerðingsstaðarétt árið 2022.
Lilja Björg Ágústsdóttir sveitarstjóri